
काठमाडौं : नेकपा एमालेले स्थानीय चुनावकेन्द्रित अभियानका लागिभन्दै राष्ट्रिय भेला बोलाएको छ । आफ्नै सरकारका पालामा भएको जेनजी आन्दोलन र त्यसपछि पार्टीभित्र र बाहिरको दबाबका बीच रक्षात्मक बनेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले मंसिर २ र ३ गतेका लागि राष्ट्रिय भेला बोलाएका हुन् ।
राष्ट्रिय राजनीतिलाई स्पष्ट दिशानिर्देश गर्न र पार्टी केन्द्रीय कमिटीको तेस्रो पूर्ण बैठक (२०८३ असोज ५ देखि ८)ले पारित दुई प्रमुख कार्यभार र गर्नुपर्ने १५ कामलाई एकजुट भई कार्यान्वयन गर्ने उदेश्यले भेला बोलाइएको एमालेले जनाएको छ । तर पार्टीभित्र झाँगिएको आन्तरिक असन्तुष्टिमाथि लेप लगाउन अध्यक्ष ओलीले अनेकन उपायको खोजी गर्ने क्रममा राष्ट्रिय भेला बोलाएको एमालेकै नेताहरूले दाबी गरेका छन् ।
काठमाडौंको माइतीघरमा हुने भेलाको उद्घाटन मंसिर २ गते बिहान ११ः०० बजे पार्टी अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी ओलीले गर्नेछन् । उनले मुलुकको वर्तमान राजनीतिक अवस्थाको विश्लेषण, पार्टीको दृष्टिकोण र आगामी कार्यदिशा, पार्टीका ‘दुई प्रमुख कार्यभार र गर्नुपर्ने १५ काम’सहितको वैचारिक तथा राजनीतिक मार्गदर्शन गर्ने तय भएको छ । उक्त भेलामा वरिष्ठ नेता विद्यादेवी भण्डारीले मुलुकको समसामयिक विषय र पार्टीको कार्यभारसम्बन्धी विशेष सम्बोधन गर्ने तयारी छ ।
त्यस्तै, उपाध्यक्ष रामबहादुर थापाले संसदीय संघर्षसम्बन्धी अभिभारा, अर्का उपाध्यक्ष विष्णुप्रसाद पौडेलले एमाले सरकारमा रहँदा गरिएका महत्त्वपूर्ण काम तथा उपलब्धिको समीक्षा र महासचिव शंकर पोखरेलले पार्टी शुद्धीकरण, सुदृढीकरण तथा स्थानीय निर्वाचन कार्ययोजना प्रस्तुत गर्नेछन् ।
भेलाको सम्पूर्ण तयारी पूरा भएको एमाले प्रचार तथा प्रकाशन विभाग प्रमुख नीरज आचार्यले जानकारी दिए । ‘वैचारिक तथा संगठनात्मक एकतालाई सुदृढ बनाउन र मुलुकमा पछिल्लो अवस्थामा देखिएको कुशासन र निराशालाई चिर्दै नयाँ आशा र ऊर्जा सञ्चार गर्ने भेलाको मुख्य उद्देश्य रहेको छ,’ आचार्यले भने, ‘आगामी स्थानीय तह निर्वाचनको व्यवस्थित पूर्वतयारी, पार्टीपंक्तिमा पार्टीको निर्णय कार्यान्वयन गराउने र राजनीतिक बुझाइ तथा दृष्टिकोणमा एक रूपता ल्याउन भेलाको आयोजना गरिएको हो ।’
एमालेभित्रको असन्तुष्टिकै बीच बोलाइएको राष्ट्रिय भेलालाई लिएर विभिन्न कोणबाट बहस भएका छन् । गत वर्ष भएको जेनजी आन्दोलनपछि एमालेले ११औं राष्ट्रिय महाधिवेशन गरेर पुरानै नेतृत्वलाई निरन्तरता दियो । यद्यपि पूर्वउपाध्यक्ष एवं पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी, तत्कालीन वरिष्ठ उपाध्यक्ष ईश्वर पोखरेल, उपाध्यक्षहरूसहितको टिमले एमालेमा नयाँ नेतृत्व चाहेका थिए । सोहीअनुसार ईश्वर पोखरेलको नेतृत्वमा महाधिवेशनमा खडा भएको टिम पराजित भयो । ओलीकै नेतृत्वमा गत निर्वाचनमा होमिएको एमालेले लज्जास्पद हार व्यहोरे पनि पार्टीभित्र थप उकुसमुकुस भएको थियो ।
११औं महाधिवेशनमा ओलीकै टिमबाट उपाध्यक्ष र महासचिव भएका विष्णु पौडेल र शंकर पोखरेलसहित नेताहरूले नेतृत्वको कार्यशैलिप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै विशेष महाधिवेशनसम्मको यात्रा तय गरेका थिए । ओलीले त्यसलाई रोक्न सफल भए । तर पार्टीभित्रको असन्तुष्टि र नेतृत्वमाथिको आक्रोश रोकिएको छैन ।
पार्टी पंक्तिले राष्ट्रिय भेला नभई राष्ट्रिय प्रतिनिधि परिषद् भेला बोलाउन माग गरेको थियो । नेतृत्वले राष्ट्रिय भेलाका नाममा टालटुल गर्न खोजेको नेताहरूले टिप्पणी गरेका छन् । ‘पार्टीपंक्तिको उद्देश्य औपचारिक फोरमबाटै पार्टीका कमजोरी केलाउने र सच्चिएर जाने भन्ने थियो,’ एमाले नेताले भने, ‘यथास्थितिमा पार्टी अघि जाँदैन भन्ने सबैको मत छ, तर नेतृत्वले त्यसलाई टालटुल गरेर असन्तुष्टिमा लेपन लगाउने प्रयासमा छ ।’
राष्ट्रिय भेलाका नाममा पार्टी पंक्तिलाई निर्देशन दिनका लागि मात्रै बोलाएको एमाले संस्थापनइतरका नेताहरूले टिप्पणी गरेका छन् । ‘हामीले राष्ट्रिय महाधिवेशन प्रतिनिधि परिषद् भेला, विशेष महाधिवेशन वा अर्ली महाधिवेशन गर्ने भनेको हो,’ एमालेका एक पदाधिकारीले मध्यान्हसँग भने, ‘तर पार्टीमा आन्तरिक एकताका नाममा नेताहरूलाई अनुशासन पालना गराउने र नमाने कारबाही गर्छौं भन्नका लागि मात्रै राष्ट्रिय भेला बोलाइएको हो ।’ उक्त भेलाबाट पार्टी पंक्तिको मूल एजेन्डालाई नछुने उनको दाबी छ ।
यो भेलामा पार्टीका वरिष्ठ नेता पूर्वराष्ट्रपति विद्या भण्डारीले पार्टीलाई विधि र विधानसम्मत लैजानुपर्ने र बदलिँदो परिस्थितिमा जनआकांक्षा र पार्टीका आमनेता–कार्यकर्ताको मागलाई सम्बोधन गरेर जानुपर्ने विषयमा प्रस्टसँग आफ्ना कुरा राख्ने भण्डारीनिकटका नेताले बताएका छन् । भण्डारीनिकट मानिएका नेता कर्ण थापाले भने, ‘पार्टीलाई विधिसम्मत तरिकाले चलाउनुपर्ने विषयमा कमरेड विद्याभण्डारीले स्पष्ट राख्नुहुन्छ, बाहिर आएजस्तो नेतृत्वसँगै मिलेर एजेन्डा नै छाड्ने हो कि भन्ने उहाँको अवस्था छैन ।’ एमालेमा भण्डारी समूहले राष्ट्रिय प्रतिनिधि परिषद् बोलाउने र विशेष महाधिवेशन वा अर्ली महाधिवेशनमा जाने भन्ने नीति लिएको थियो । पछिल्लोपटक महासचिव शंकर पोखरेल पनि सोही विषयमा केन्द्रित छन् । महासचिव शंकर पोखरेलले विगतमा पार्टी सञ्चालन र राज्यसत्ता सञ्चालनका क्रममा भएका कमी–कमजोरीको गम्भीर समीक्षा गर्नुपर्ने बताए ।
पार्टीकै नेतृत्वमा सरकार रहेका बेला २०८२ भदौ २३ र २४ गतेको घटनापछि एमालेको राजनीतिक जीवनमा ठुलो धक्का लागेको र ती घटनाले पार्टीको भविष्यमाथि गम्भीर प्रश्न खडा गरेको उनको दाबी छ । ‘जेनजी आन्दोलन र त्यसपश्चात् भएको प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा पार्टीले व्यहोरेको क्षतिका बारेमा पार्टीभित्र गम्भीर समीक्षा गर्नुपर्ने विषयलाई सम्बोधन गर्न राष्ट्रिय भेलाले सहयोग पु¥याउँछ,’ महासचिव पोखरेलले मध्यान्हसँग भने, ‘आगामी स्थानीय तहको निर्वाचनमा गत निर्वाचनको क्षतिलाई पुनर्भरण गर्न एमालेलाई जनतामाझ कसरी प्रस्तुत गर्ने भन्ने विषयमा पार्टीभित्र गम्भीर छलफल आवश्यक छ । यो भेलाले त्यसलाई सम्बोधन गर्छ भन्ने लाग्छ ।’ विगतमा पार्टीले गरेका राम्रा काम र भूराजनीतिक स्वार्थबारे जनतालाई सचेत गराएर जनमत फर्काउन राष्ट्रिय भेलाले मार्गदर्शन गर्ने उनको भनाइ छ । मंसिर २ र ३ गते काठमाडौंमा हुने राष्ट्रिय कार्यकर्ता भेलाले सिंगो पार्टीलाई एउटै राजनीतिक लयमा अघि बढाउने पनि उनले बताए ।
निर्वाचनमा पराजयको समीक्षा गर्न एमालेले सुझाव संकलन कार्यदल बनाएको थियो । कार्यकर्ताबाट प्राप्त सुझावका आधारमा महासचिव शंकर पोखरेलले लेखेको प्रतिवेदनलाई अध्यक्ष ओलीले सच्याएर पारित गराएपछि पार्टीभित्र उनको कार्यशैलिको विरोध भएको थियो । सोही प्रस्तावको जगमा बसेको केन्द्रीय कमिटीको बैठकले पार्टी जीवनमा देखिएका समस्यालाई सूत्रबद्ध गर्दै आगामी दिनमा अघि बढ्न दुई कार्यभार र १५ वटा काम तय गरेको थियो । सोही निर्णयलाई कार्यान्वयनमा ल्याउन राष्ट्रिय भेला आवश्यक रहेको नेताहरूले दाबी गरेका छन् ।
पहिलोपटक स्थानीय तहमा सहभागी
पार्टीको राष्ट्रिय भेलामा पार्टीको मूल नेतृत्वदेखि पालिका तहका कमिटीसम्म र पार्टीका तर्फबाट निर्वाचित जनप्रतिनिधिसमेत कुल तीन हजार ४१४ जनाको सहभागिता रहनेछ । नेकपा (एमाले)को पार्टी जीवनमा पालिका तहका कमिटीदेखि केन्द्रीय नेतृत्व र संसदीय फाँटतर्फ संघीय संसद्देखि स्थानीय तहसम्मका जनप्रतिनिधि एकै ठाउँमा सहभागी हुने गरी राष्ट्रिय भेला आयोजना गरिएको एमालेले जनाएको छ ।
भेलामा केन्द्रीय कमिटी, केन्द्रीय निकाय, केन्द्रीय प्रतिनिधि, पार्टीका प्रदेश र जिल्ला कमिटीका पदाधिकारीहरू (प्रवासबाट समेत) र पालिका कमिटीका अध्यक्ष र उपाध्यक्षहरू सहभागी हुनेछन् । त्यसैगरी, जनप्रतिनिधितर्फ संघीय सांसद, प्रदेशसभा सदस्य, जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुख र उपप्रमुख एवं पालिकाका प्रमुख र उपप्रमुख एवं अध्यक्ष र उपाध्यक्ष, जनसंठनका प्रतिनिधि, विभिन्न उपसमितिमा रहेका नेता एवं भेला व्यवस्थापनमा खटिने स्वयंसेवक सहभागी हुनेछन् । संख्याका हिसाबले राष्ट्रिय भेला महाधिवेशनभन्दा ठुलो र प्रतिनिधित्वको हिसाबले सबै क्षेत्र समेटिएको एमालेको दाबी छ ।
भेलामा ३४६ जना केन्द्रीय सदस्य, केन्द्रीय निकायबाट ८१ जना तथा प्रदेश भूगोलका आठ प्रदेश कमिटी, भारत प्रवास र प्रवासी नेपाली मञ्चका तर्फबाट ५५ जना सहभागी हुनेछन् । त्यसैगरी, ७७ जिल्ला, सम्पर्क कमिटीअन्तर्गतका सात जिल्ला कमिटी र राजधानी प्रदेशअन्तर्गतका चार जिल्लासहित जिल्ला तहबाट ४ सय ४० जनाको सहभागिता रहनेछ । पालिका कमिटीका अध्यक्ष तथा पदाधिकारीमध्येबाट एकजनाका दरले १ हजार ५०६ जना सहभागी हुने संगठन विभाग प्रमुख भानुभक्त ढकालले जानकारी दिए । यसैगरी, संघीय संसद् तथा राष्ट्रिय सभासहित ३५ जना, प्रदेशसभा सदस्य १५५ जना, स्थानीय तहका निर्वाचित प्रतिनिधिमध्ये मेयर तथा गाउँपालिका अध्यक्ष १९६ जना, उपमेयर तथा गाउँपालिका उपाध्यक्ष ३४२ जना र जनसंगठनबाट ९६ जना सहभागी हुने ढकालले बताए ।