फुटबलमा कहिलेकाहीँ यस्ता पल आउँछन्, जसले खेलका सारा तथ्यांक र इतिहासलाई गौण बनाइदिन्छन् । फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत सोमबार राति स्पेन र केप भर्डेबीच प्रतिस्पर्धा भयो । तर अटलान्टा स्टेडियममा जब खेल सकिएको अन्तिम सिट्ठी बज्यो, सारा विश्वको नजर केप भर्डेका ४० वर्षीय गोलरक्षक भोजिन्हामा अडियो । उनको अनुहारमा खुसी र भावुकताका आँसु थिए, किनकि उनको टोलीले विश्वकपको आफ्नो पहिलो खेलमै पूर्व विश्वविजेता तथा युरोपेली च्याम्पियन स्पेनलाई गोलरहित बराबरीमा रोकेर ऐतिहासिक नतिजा निकालेको थियो ।

विश्व वरीयतामा ६७औं स्थानमा रहेको र मात्र ५ लाख जनसंख्या भएको सानो टापु राष्ट्र केप भर्डेका लागि यो खेल केवल एउटा प्रतिस्पर्धा मात्र थिएन । यो उसको अस्तित्व र वीरताको प्रदर्शन थियो । स्पेन जस्तो शक्तिशाली टोली, जसलाई प्रतियोगिताको दाबेदार मानिएको थियो, उसले केप भर्डेको रक्षापंक्ति र विशेषगरी गोलरक्षक भोजिन्हालाई छिचोल्न सकेन ।

४० वर्ष १२ दिनको उमेरमा विश्वकप डेब्यू गर्दै भोजिन्हाले इतिहास रचे । उनी विश्वकप डेब्यू गर्ने कुनै पनि राष्ट्रको सबैभन्दा पाको उमेरका खेलाडी बनेका छन् । उनले खेलभरि सात वटा उत्कृष्ट बचाउ गर्दै स्पेनका फेरान टोरेस, पेड्रि र एमेरिक लापोर्टेका प्रहारलाई असफल तुल्याइदिए । खेलको अन्त्यतिर स्पेनका युवा स्टार लामिन यामल मैदान प्रवेश गरे पनि उनले केप भर्डेको 'डग्ड डिफेन्स' तोड्न सकेनन् ।

हजुरआमाको नाम र भावुक प्रेमकथा

खेलपछि 'प्लेयर अफ द म्याच' घोषित भोजिन्हा मैदानमै रोएका थिए । उनको आँसुको पछाडि एउटा मर्मस्पर्शी कथा लुकेको थियो । भोजिन्हाको वास्तविक नाम जोसिमार जोसे इभोरा डियास हो । पोर्चुगिज भाषामा 'भोजिन्हा' को अर्थ 'सानो हजुरआमा' हुन्छ । सानैदेखि आमाबुबा काममा व्यस्त हुने भएकाले उनी आफ्ना हजुरआमा र हजुरबुबासँग हुर्किएका थिए, त्यसैले उनलाई यो उपनाम दिइएको थियो ।

'म रोएँ किनभने म मेरा हजुरआमा र हजुरबुबासँग हुर्किएको थिएँ, तर दुर्भाग्यवश उहाँहरू यो ऐतिहासिक क्षण हेर्न यहाँ हुनुहुन्न,' भोजिन्हाले भावुक हुँदै भने । उनले आफ्नी आमा पनि भिसा र पैसाको अभावका कारण खेल हेर्न आउन नसकेकोमा दुःख व्यक्त गरे ।

भोजिन्हाको फुटबल यात्रा सहज थिएन । उनले २५ वर्षको ढिलो उमेरमा मात्र व्यावसायिक फुटबल सुरु गरेका थिए । कम उचाइका कारण धेरै पटक टोलीमा नछानिएका उनले पोर्चुगल, स्लोभाकिया, अंगोला, माल्दोभा र साइप्रसका विभिन्न क्लबहरूमा खेल्दै आफ्नो खेल जीवन अगाडि बढाए । अहिले उनी पोर्चुगलको दोस्रो डिभिजनको क्लब 'चाभेस'मा आबद्ध छन् ।

उनले भने, 'हाम्रो सबैभन्दा ठुलो हतियार नै हाम्रो एकता हो । हामी यहाँ विश्वकपको मज्जा लिन मात्र आएका होइनौं, हामी यहाँ प्रतिस्पर्धा गर्न र आफ्नो देशका लागि लड्न आएका हौं ।'

विश्वभर भाइरल

केप भर्डेको यो प्रदर्शन र भोजिन्हाको उत्कृष्ट खेल कौशलले उनलाई रातारात सामाजिक सञ्जालको स्टार बनाइदिएको छ । खेल सकिएको केही घण्टामै उनको इन्स्टाग्राम फलोअर्स ५ लाखबाट बढेर ५० लाख (५ मिलियन) पुगेको छ । फ्रान्सेली फुटबल स्टार पल पोग्बाले समेत सामाजिक सञ्जालमा उनको प्रशंसा गर्दै लेखेका छन्, 'केप भर्डेका गोलरक्षक वास्तवमै गज्जबका छन्, वाउ ।'

यता स्पेनका लागि भने यो खेल सन् २०१८ र २०२२ को खराब यादहरू ताजा गराउने खालको रह्यो । धेरै बल पोसेसन राखे पनि गोल गर्न नसक्ने स्पेनको पुरानो समस्या फेरि देखियो। स्पेनले अब आइतबार साउदी अरेबियासँग खेल्नेछ भने केप भर्डेले उरुग्वेको सामना गर्नेछ ।

विश्वकपको इतिहासमा तेस्रो सानो राष्ट्रको रूपमा छनोट भएको केप भर्डेले देखाएको यो साहसले फुटबलमा 'सानो र ठुलो' भन्ने हुँदैन भन्ने कुरालाई पुनः पुष्टि गरिदिएको छ । एउटा ४० वर्षीय 'सानो हजुरआमा' (भोजिन्हा) को जादुले आज विश्व फुटबलको शिर अझै उच्च बनाइदिएको छ ।