एजेन्सी : चीनको बेइजिङमा आयोजित एक विशेष दौड प्रतियोगितामा ह्युमनोइड (मानव स्वरूपको) रोबोटले मानिसले बनाएको विश्व कीर्तिमानलाई पछि पार्दै नयाँ इतिहास रचेको छ । अप्रिल १९, २०२६ मा भएको हाफ म्याराथनमा रोबोटले मानवीय क्षमताभन्दा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै सबैलाई चकित बनाएको हो ।

विश्व कीर्तिमान ध्वस्त चिनियाँ स्मार्टफोन निर्माता कम्पनी 'अनर'द्वारा निर्मित रोबोटले २१ किलोमिटर (१३ माइल)को दूरी मात्र ५० मिनेट २६ सेकेन्डमा पूरा गर्‍यो । यसअघि युगान्डाका धावक जेकब किप्लिमोले ५७ मिनेट २० सेकेन्डमा हाफ म्याराथन पूरा गरी मानव विश्व कीर्तिमान कायम गरेका थिए । अनरको यो रोबोटले उक्त कीर्तिमानलाई झन्डै ७ मिनेटले उछिनेको छ ।

'लाइटनिङ' मोडलको यो रोबोटले कुनै मानवीय सहयोग बिना स्वायत्त रूपमा दौड मार्ग तय गरेको थियो । यसको सफलताका पछाडि मुख्य दुई प्राविधिक पक्ष रहेका छन् ।

लामो खुट्टा : यस रोबोटमा धावकहरूको जस्तै करिब ९५ सेन्टिमिटर (३७ इन्च) लामो खुट्टा जडान गरिएको छ ।

लिक्विड-कुलिङ प्रणाली : मेसिन तात्न नदिन यसमा विशेष तरल चिस्यान प्रणाली प्रयोग गरिएको छ, जुन उपभोक्ता इलेक्ट्रोनिक्स प्रविधिबाट साभार गरिएको हो ।

रोबोटिक्सको क्षेत्रमा ठुलो फड्को यो प्रतियोगितामा १०० भन्दा बढी टोलीका ३०० रोबोट सहभागी थिए, जसले १२,००० मानव धावकहरूसँगै छुट्टै ट्र्याकमा प्रतिस्पर्धा गरेका थिए । सन् २०२५ को पहिलो प्रतियोगितामा सबैभन्दा छिटो दौडने रोबोटले २ घण्टा ४० मिनेट लगाएको थियो । मात्र एक वर्षको अन्तरालमा रोबोटको गतिमा आएको यो सुधारले चिनियाँ रोबोटिक्स उद्योगको तीव्र प्रगतिलाई देखाउँछ ।

ओरेगन स्टेट युनिभर्सिटीका अनुसन्धानकर्ता एलन फर्नका अनुसार, लामो दूरीको दौडका लागि रोबोटिक प्रणालीलाई यति मजबुत बनाउनु वास्तवमै प्रभावशाली उपलब्धि हो ।

भविष्यको दौड हाल चीन र अमेरिकाका प्रविधि कम्पनीहरूबीच ह्युमनोइड रोबोट विकासमा अर्बौं डलरको प्रतिस्पर्धा चलिरहेको छ । टेस्ला, बोस्टन डाइनामिक्स र फिगर एआई जस्ता कम्पनीहरूले पनि यस्तै रोबोटहरू विकास गरिरहेका छन् ।

विज्ञहरूका अनुसार, यस्ता रोबोटहरूले भविष्यमा कलकारखाना र घरयासी कामहरूमा मानिसलाई प्रतिस्थापन गर्न सक्ने सम्भावना छ, यद्यपि जटिल वातावरणमा यिनीहरूको पूर्ण प्रयोग हुन अझै केही समय लाग्ने देखिन्छ ।