मानिस जहाँ पुगे पनि आफ्नो भाषा, संस्कृति र परम्परासँगको सम्बन्ध सजिलै टुट्दैन । बरु आफ्नो जन्मभूमिबाट टाढा हुँदै जाँदा त्यसको महत्त्व अझ गहिरो महसुस हुन सक्छ । उत्तरी युरोपेली देश फिनल्यान्डमा बसोबास गर्ने नेपालीका लागि दसैं यस्तै आत्मीयता, सम्झना र सांस्कृतिक पहिचानसँग जोडिएको पर्व हो ।
फिनल्यान्डमा नेपालीहरूको बसोबास सन् १९८० को दशकदेखि सुरु भएको गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) फिनल्यान्डको विवरणमा उल्लेख छ । सुरुमा हेलसिन्की आसपास सीमित रहेको नेपाली समुदाय समयसँगै विस्तार हुँदै गएको छ । एनआरएनए फिनल्यान्डका अनुसार, सन् २०२५ सम्म त्यहाँ सात हजारभन्दा बढी नेपाली बसोबास गरिरहेका थिए । उनीहरूसँगै नेपाली भाषा, संस्कृति र चाडपर्वले पनि नयाँ भूगोलमा आफ्नो स्थान बनाएका छन् ।
दसैं र तिहार नेपाली समुदायका प्रमुख सांस्कृतिक पर्व हुन् । नेपालमा परिवार र आफन्तसँग बसेर मनाइने यी पर्व विदेशमा भने आपसी भेटघाट र सामुदायिक एकताको अवसरसमेत बन्छन् । व्यस्त दैनिकी, कामको जिम्मेवारी र फरक सामाजिक परिवेशका बीच दसैंले नेपालीलाई केही समय आफ्नो संस्कृति र सम्बन्धका लागि छुट्याउन प्रेरित गर्छ ।
समुदायसम्म फैलिएको दसैं
फिनल्यान्डमा नेपाली संस्कृति र समुदायलाई संगठित बनाउन विभिन्न संस्थाले भूमिका निर्वाह गर्दै आएका छन् । सन् १९८१ मा स्थापना भएको सुओमी–नेपाल–सेउराले नेपाली संस्कृति प्रवर्धन गर्नुका साथै दसैं र तिहारसँग सम्बन्धित कार्यक्रम आयोजना गर्दै आएको छ । सन् २००५ मा हेलसिन्कीमा स्थापना भएको फिनिस–नेपाली समाजले पनि नेपाली समुदायलाई एकताबद्ध गर्न र भाषा, संस्कृति तथा परम्पराको संरक्षणमा योगदान पुर्याउँदै आएको छ ।
समुदाय विस्तारसँगै दसैं मनाउने शैली पनि फराकिलो बनेको छ । टीका र जमरामा मात्र सीमित नभई सांस्कृतिक कार्यक्रम, संगीत, नृत्य, सामूहिक भोज र शुभकामना आदानप्रदानमार्फत पर्व मनाइन्छ । दसैंका दिन सकेसम्म बिदा मिलाएर भेटघाट गर्ने र नेपालीले सञ्चालन गरेका कतिपय व्यवसाय बन्द गरेर उत्सवमा सहभागी हुने चलन पनि छ । यस्ता गतिविधिले भौगोलिक दूरीका बीच आत्मीयता कायम राख्न मद्दत गर्छन् ।
दसैंको धार्मिक पक्ष पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ । दुर्गा भवानीको पूजा, ज्येष्ठ सदस्यबाट टीका र जमरा ग्रहण गर्ने, आशीर्वाद लिने र आफन्तसँग भेटघाट गर्ने परम्पराले नेपाली सांस्कृतिक पहिचानलाई निरन्तरता दिन्छ । फिनल्यान्डको हेलसिन्कीस्थित माल्मी क्षेत्रमा रहेको कृष्ण मन्दिर (इस्कोन फिनल्यान्ड)मा नियमित पूजा, भजन, कीर्तन र धार्मिक गतिविधि सञ्चालन हुन्छन् । यस्ता धार्मिक तथा सामुदायिक स्थलले प्रवासमा आस्था र संस्कृतिसँग जोडिने अवसर प्रदान गर्छन् ।
नयाँ पुस्तामा नेपाली संस्कृति हस्तान्तरण
विदेशमा दसैं मनाउनु रमाइलो उत्सवमा सहभागी हुनु मात्र होइन । यो नयाँ पुस्तालाई नेपाली चाडपर्वको अर्थ बुझाउने अवसर पनि हो । फिनल्यान्डमै हुर्किरहेका बालबालिकाले टीका, जमरा, दुर्गापूजा र पारिवारिक आशीर्वादको परम्परा बुझ्न पाउँदा आफ्नो पुर्खाको संस्कृति र इतिहाससँग परिचित हुन सक्छन् । भाषा र संस्कार पुस्तान्तरण गर्न यस्ता सामूहिक उत्सवको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।
प्रवासमा सबैको परिस्थिति उस्तै हुँदैन । काम, अध्ययन, पारिवारिक जिम्मेवारी र बिदाको सीमितताले कतिपयलाई नेपालमा जस्तो दसैं मनाउन सहज नहुन सक्छ । तैपनि उपलब्ध समय र अवसरमा भेटघाट गरेर पर्व मनाउने प्रयासले नेपाली समुदायलाई जोडिराख्छ ।
फिनल्यान्डमा दसैंको यात्रा नेपाली समुदायको विस्तारसँगै विकसित भएको सांस्कृतिक यात्रासमेत हो । यसले देश छाड्दैमा आफ्नो पहिचान छाड्नुपर्दैन भन्ने सन्देश दिन्छ । नेपालबाट टाढा रहे पनि दसैंका टीका, जमरा, शुभकामना र सामूहिक भेटघाटमार्फत नेपालीले मातृभूमिसँगको सम्बन्धलाई जीवित राखिरहेका छन् ।
.jpg)
