नेपालको वर्तमान राजनीतिक परिदृश्यलाई हेर्दा एउटा महत्वपूर्ण प्रश्न उब्जिन्छ– के खासमै नयाँ शक्तिको उदय भइसकेको हो ? वा, अहिले देखिएको परिवर्तन केवल पुरानो संरचनाको परिमार्जन मात्र हो ? यथार्थ के हो भने, नयाँ शक्तिको सम्भावना पूर्ण रूपमा अस्वीकार गर्न सकिँदैन, तर यसको सफल उदयका लागि आवश्यक आधारहरू अझै अपूर्ण छन् ।

अहिलेको सरकार र उदीयमान राजनीतिक धारहरूले अघिल्लो समयदेखि जरा गाडेर बसेका अराजनीतिक गतिविधिहरू हटाउने संकेत दिएका छन् । यो सकारात्मक संकेत हो । तर, विडम्बना के छ भने, पुराना कुसंस्कार र परम्परालाई हटाउने प्रक्रियामै सरकारको धेरै समय खर्चिने देखिन्छ । परिणामतः, परिवर्तनको ऊर्जा संरचनागत सुधारमै सीमित भई वास्तविक उपलब्धि हासिल गर्ने समय सकिन सक्छ ।

पारदर्शिता र निष्पक्षता जस्ता मूल्यहरू सुशासनका आधार हुन् । तर, यी मात्रले सबै समस्या समाधान गर्न सक्दैनन् । विभेद र बिछोडियाको अन्त्य हुँदै जानु स्वागतयोग्य हो, तर त्यसपछि देशलाई आर्थिक रूपमा उकास्न आवश्यक पर्ने सीप, दक्षता र व्यवहारिक ज्ञान अहिलेको युवापुस्तामा पर्याप्त मात्रामा देखिँदैन । जनताले सुशासनको अनुभव गर्न सक्छन्, तर सुशासन मात्रै आर्थिक समृद्धिको ग्यारेन्टी होइन ।

अहिलेको युवा आन्दोलनले राजनीतिक चेतना र सुशासनको मागलाई बलियो बनाएको छ । तर, आर्थिक क्रान्तिका लागि आवश्यक गहिरो समझ, उत्पादनमुखी दृष्टिकोण र व्यवस्थापन क्षमता अझै कमजोर देखिन्छ । त्यसैले स्पष्ट रूपमा भन्न सकिन्छ, अहिलेको युवा क्रान्ति आर्थिक क्रान्तिका लागि पर्याप्त छैन ।

अबको नेपालमा आवश्यक क्रान्ति भनेको आर्थिक क्रान्ति हो । र, यो केवल नाराले होइन, सीप, प्रविधि, उद्यमशीलता र व्यवस्थापन क्षमताले मात्र सम्भव हुन्छ । आर्थिक क्रान्तिका लागि सीपयुक्त जनशक्ति, व्यावसायिक अनुभव र नीतिगत स्पष्टता अनिवार्य छ । दुर्भाग्यवश, अहिलेको नेतृत्वले यस्तो क्रान्ति गर्न सक्ने तयारी वा क्षमता देखाएको छैन ।

यस सन्दर्भमा, अबको आवश्यकता भनेको आर्थिक क्रान्तिसहितको नयाँ नेतृत्व र आन्दोलन हो, जसमा विभिन्न पेसामा अनुभवी, सीपयुक्त र परिणाममुखी सोच भएका व्यक्तिहरूको सहभागिता होस् । यस्तो आन्दोलनले सुशासनमा मात्र होइन, आर्थिक रूपान्तरणमा पनि ठोस परिणाम दिन सक्छ ।

उदाहरणका लागि, सार्वजनिक संस्थाहरूमा जनताले सेवा प्रवाहमा सुशासनको अनुभव गर्न सक्छन् । तर, त्यही संस्थाभित्रका कर्मचारीहरूले आर्थिक सुशासन जस्तै न्यायोचित पारिश्रमिक, स्थायित्व र अवसर अनुभव गर्न सक्दैनन् । यसले देखाउँछ कि सुशासन र आर्थिक सुशासन फरक कुरा हुन् र दुवैको सन्तुलन बिना समग्र विकास सम्भव हुँदैन ।

अहिलेको आन्दोलनले राजनीतिक कुसंस्कार हटाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ र खेल्नेछ । तर, आर्थिक स्वतन्त्रता र समृद्धिका लागि यो पर्याप्त छैन । अहिले भइरहेको परिवर्तनलाई ‘राजनीतिक सफाइ’का रूपमा बुझ्न सकिन्छ, जुन आवश्यक छ, तर पर्याप्त छैन । सुशासनले व्यवस्था सुधार्छ, तर अर्थतन्त्रलाई स्वतः उकास्दैन । त्यसैले, अबको यात्रा आर्थिक क्रान्तितर्फ केन्द्रित हुनुपर्छ, जहाँ सक्षम नेतृत्व र सशक्त जनशक्तिको समन्वय अपरिहार्य हुनेछ । नयाँ शक्तिको आभास दिन पनि सोही दिशातर्फ भूमिका हुनुपर्छ ।

अबको आन्दोलन सीपयुक्त, पेशागत रूपमा सक्षम, र आर्थिक दृष्टिले स्पष्ट सोच भएका नेतृत्वको हुनुपर्छ । त्यही आन्दोलनले मात्र नेपाललाई नयाँ आर्थिक दिशातर्फ लैजान सक्छ ।
अन्ततः, अबको क्रान्ति राजनीतिक होइन, आर्थिक हुनेछ र त्यसका लागि सक्षम नेतृत्व र सशक्त जनशक्ति अपरिहार्य छन् । अहिलेको परिवर्तन राजनीतिक सफाइ हो, आर्थिक क्रान्ति होइन । सुशासनले व्यवस्था सुध्रिन्छ, तर अर्थतन्त्र उठ्दैन । अबको क्रान्ति सीपयुक्त नेतृत्वको आर्थिक क्रान्ति हुनैपर्छ ।